De egelpopulatie in Nederland neemt af. Dat komt onder meer door nieuwe gevaren, zoals robotmaaiers, en doordat egels verkeerd of te veel voedsel krijgen. Ferry van Jaarsveld, beheerder van de Egelopvang Papendrecht, vertelde donderdagavond 29 oktober tijdens een bijeenkomst van de Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard over het leven van egels en het werk van de opvang.
De avond in het Streeknatuurcentrum begon met een film van natuurfilmer Stijn Philips. Hij legde het leven van egels in zijn eigen tuin vast. Daarna nam Van Jaarsveld het publiek mee in de wereld van deze dieren. Met enthousiasme en humor vertelde hij over hun leefwijze, de bedreigingen en de dagelijkse praktijk bij de opvang.
Robotmaaiers en verkeerd voedsel
Egels maken in de natuur een nest in struiken om te slapen. Een egelhuis in de tuin kan een veilige plek bieden om te rusten of te overwinteren. Wie egels wil bijvoeren, moet dat volgens Van Jaarsveld niet overdrijven. Water en kattenbrokjes zijn in eerste instantie voldoende. Mensen geven egels soms verkeerd voedsel of voeren ze te veel, wat kan bijdragen aan overgewicht.
Ook robotgrasmaaiers vormen een gevaar. De dieren kunnen daarbij gewond raken. De afname van de egelpopulatie baart zorgen.
Dagelijks werk bij de egelopvang
De Egelopvang Papendrecht bestaat sinds 2013 en heeft drie vaste medewerkers en ongeveer negentig vrijwilligers. Jaarlijks worden in Nederland zo’n 10.000 egels opgevangen.
Bij de opvang in Papendrecht wordt uiteindelijk ongeveer 40 procent van de binnengebrachte egels weer vrijgelaten, bij voorkeur op de plek waar ze zijn gevonden. De overige 60 procent overlijdt door ziekte of verzwakking. Een egel verblijft gemiddeld ongeveer anderhalve maand bij de opvang.
De dag begint met het controleren van de dieren die ’s nachts zijn binnengebracht. Medewerkers onderzoeken wat er met de egels aan de hand is. Mogelijke oorzaken zijn onder meer parasieten en schimmels. Overdag brengt de dierenambulance gevonden egels langs en nemen inwoners contact op wanneer ze een egel in nood aantreffen. Op dit moment krijgt de opvang ook veel jonge egels binnen.
Winterslaap en jonge egels
Van Jaarsveld vertelde ook over de jaarlijkse cyclus van de egel. In de koudere maanden houden egels een winterslaap. Hun hartslag, ademhaling, lichaamstemperatuur en stofwisseling gaan dan sterk omlaag. Tijdens de winterslaap kunnen ze ongeveer 30 procent van hun lichaamsgewicht verliezen.
In het voorjaar volgt de paartijd. Na een draagtijd van ongeveer 35 dagen worden de jongen geboren. Die blijven zo’n zes weken bij hun moeder.
De bezoekers luisterden aandachtig en konden volop vragen stellen. Ook was er een egelhuis te zien. De bijeenkomst bood daarmee niet alleen informatie over het leven van egels, maar ook een inkijkje in het belangrijke werk van de opvang in Papendrecht.
Tekst en foto’s: Linda Manz
