Ga naar de inhoud

12. Grote beestenplein

Het grote beestenplein is een plek om even uit te rusten. Rondom liggen houtrillen: stapels takken en hout waarin insecten, vogels en kleine zoogdieren beschutting vinden.

Zoals beloofd, nu u rustig kunt zitten, een korte blik op de historie van het landschap.

Historie van de Alblasserwaard

Rond het jaar 1100 heerste er honger in de steden van Holland en Utrecht. De graaf van Holland en de bisschop van Utrecht besloten het moerasbos (de Alblasserwaard) te ontginnen.

Eerst langs de rivieren en veenstroompjes, daarna de binnenwaarts gelegen gebieden, tot in de 14e eeuw. Zij spraken af, dat de boeren het land in eigendom kregen tegen een jaarlijkse belasting (“tienden”). Dit waren de eerste vrije boeren van Nederland. Langs de rivieren en veenstroompjes werden om de ca. 50 meter sloten gegraven, haaks op de rivier het moeras in, om het water af te voeren. Zo ontstond het “slagenlandschap” van smalle lange weilandpercelen. De boerderij – van hout en riet – stond op het hogere deel van de ontginning vlak aan de rivier. Op het erf stond beplanting(10), schuurtjes(= wigwam bij labyrint (28), notenbomen(hek ingang centrum), hoogstamfruitbomen(33), moestuin en kruidentuin(23), composthoop(3). De nummers en de omschrijvingen verwijzen naar de plattegrond. Hierachter een weide(5), dat qua grootte was afgestemd op de bemesting, dus het aantal stuks vee. Verderop, op de nattere delen, was het hooiland(2), waarop het gras voor de winter werd verbouwd. Dat ging over in de terrasoever(1) dat nog lager lag. Nog dieper het land in, was het zo nat, dat alleen maar griend(11) , dat zijn wilgentakken, werden ingestoken. In het natste deel werden eendenkooien(20) gegraven. Op deze wijze werd de Alblasserwaard ontgonnen, dus 0% wilde natuur, maar noodgedwongen een weelderige cultuurnatuur van hooiland tot eendenkooi, dat was 2/3 van de Alblasserwaard. Daarnaast waren er de volgende elementen: tiendwegen(21), wielen(25), donken(26), pestbosjes(7) en knotwilgen(30). Naast de tuin ligt een wetering, die het water afvoert naar de boezem van Kinderdijk, waarvan het wordt uitgemalen op de Lek. De waterstand is veelal 60 cm onder het maaiveld. De agrariërs probeerden, met een maximale grasopbrengst,  een maximaal economisch rendement te behalen.

Huidige situatie in de Alblasserwaard

De twee problemen, te weinig mest en teveel water, zijn opgelost door kunstmest/teveel mest en elektrische gemalen. Hooiland, grienden en eendenkooien zijn vervangen door weiland. Dit is ten koste gegaan van de cultuurnatuur, die 2/3 van de Alblasserwaard betrof.

Toekomst van de Alblasserwaard

We staan nu op een omschakelpunt. De natuur slaat terug o.a. klimaatverandering. Deze dwingt ons naar een duurzame bedrijfsvoering met ‘gesloten kringlopen’. Daarnaast zien de bewoners, dat zij naast werk en wonen, ook natuur en leefruimte nodig hebben voor het ontspannen van een hectisch leven. De Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard zet zich hiervoor in.