Tekst en foto’s: Linda Manz
In de zaal van het Streeknatuurcentrum met ruim 45 belangstellenden hield boswachter Jonathan Leeuwis een enthousiaste lezing over zijn werkervaringen in de Biesbosch. Hij komt uit een familie die een enorme binding heeft met de natuur. Sinds 3 jaar is hij actief als boswachter bij Nationaal Park De Biesbosch, een gebied op de grens van Noord-Brabant en Zuid-Holland.
De Biesbosch is een uniek zoetwatergebied, ruim 10.000 ha groot. Je vindt er o.a. bevers, ganzen, visarenden, zilverreigers. De dieren moeten goed kunnen klimmen, zwemmen en kunnen vluchten voor het opkomende water. In de Biesbosch geldt het recht van de sterkste.
Een klein stukje geschiedenis: in 1421 was de eerste St. Elisabethvloed. Vóór de overstroming was dit het welvarende landbouwgebied de Grote Waard met zo’n vijftien dorpen. Na de vloed veranderde het in een ruige binnenzee. Door de aanvoer van rivierslib gingen er massaal biezen groeien, waarna het gebied de naam ‘Biesbosch’ (biesbos) kreeg.
Na de 2e Wereldoorlog stortte de rietcultuur in en werd de Biesbosch een zoetwatergetijdengebied. De Biesbosch is het enige gebied van deze soort in Europa. Het water is altijd in beweging. Naast de Dordtse Biesbosch zijn er de Sliedrechtse Biesbosch, de Nieuwe Dordtse Biesbosch en de Brabantse Biesbosch.
De Noordwaard ligt tussen de Nieuwe Merwede en De Biesbosch. Sinds 2015 is dit gebied ontpolderd en zorgt het voor de doorstroming bij hoge waterstanden. Het rivierwater zet kalk en slib af. Het slib zakt naar de bodem en er ontstaan prachtige graslanden voor vogels, insecten en planten. Denk aan orchideeën, kattestaart, koninginnenpages, zilverreigers, grutto’s, visdieven, kokmeeuwen, lepelaars, koereigers, vis- en zeearenden en natuurlijk de bever. Grutto’s overwinteren in Afrika en vliegen uiteindelijk door naar de Alblasserwaard om te broeden.
De bever was bijna uitgestorven, omdat men jacht maakte op zijn vlees en vacht. Hij is gelukkig weer uitgezet en zorgt voor variatie in de bossen. Naast de bever treft men verschillende zangvogels en insecten aan. Er is voldoende voedsel (grote hoeveelheden wilgenstippelmot) te vinden.
Bepaalde delen van de Biesbosch zijn ontoegankelijk voor publiek en zijn aangewezen als stiltegebied voor dieren. Staatsbosbeheer zorgt voor de rustregeling en handhaaft deze in samenwerking met Boa’s en politie. Met een kano is het nog mogelijk voor publiek om wandelpaden te bereiken. Er zijn gemiddeld 3 miljoen bezoekers per jaar. Er worden veel excursies georganiseerd: beversafari’s, plantenexcursies, aandacht voor cultuur en educatie aan schoolklassen.
Jonathan nam de bezoekers mee in zijn werkomgeving en dit leverde een leerzame en boeiende lezing op. Achteraf was er nog gelegenheid voor vragen. De bezoekers maakten hier dankbaar gebruik van en gingen met een schat aan informatie naar huis. Wellicht is dit een stimulans om een bezoek te brengen aan de indrukwekkende Biesbosch.
De schrijver van dit stukje maakt toevallig deze week met de fluisterboot een bezoek aan de Biesbosch, met de informatie van Jonathan kan ze wellicht intenser en met meer kennis genieten van deze omgeving.
